Polisiye denilince akla genellikle macera dolu yetişkin kitapları gelse de son yıllarda çocuk ve gençlere özel dedektiflik hikayeleri de dikkat çekmeye başladı.

ASLI GÜR / Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

Genelde birkaç kafadar arkadaşın bir sırrı, kayboluş hikayesini çözmeye çalıştığı bu kitaplarda çocuklar bir yandan merakla öyküyü okurken bir yandan da kendi akıllarını kullanarak olayı çözmeye çalışıyorlar. Türkiye’de ise polisiye yazarı denilince akla gelen ilk isim genellikle Ahmet Ümit oluyor. Patasana, Kavim, Kukla, Beyoğlu Rapsodisi, Şeytan Ayrıntıda Gizlidir gibi kitaplarıyla dikkat çeken Ümit çocuk edebiyatında heyecan dolu dedektiflik hikayelerinin minikleri geliştirdiğini söylüyor: “Çocuk polisiyeleri çok faydalı çünkü miniklerde okuma zevkini geliştiriyor.

Çocuklara yetişkinlerin iyi bulduğu klasik kitapları okutmak onların okuma zevkini geliştirmez. Miniklerin beğeneceği türde kitaplar önerilmeli. Merak dolu, define, cinayet peşinde koşan çocukların hikayelerinin anlatıldığı polisiyeler sayesinde miniklerde merak uyanır. Kitapları okurken kendilerini kitap kahramanının yerine koyarlar. Bir yandan okuma alışkanlığını geliştirir bir yandan da sorgulama duyguları gelişir. Örneğin bazı liselerde benim kitaplarımı okutuyorlar. Geçen yıl Koç Lisesi’nde Patasana adlı kitabımdan yola çıkılarak film çektiler, afişler tasarladılar. Dolayısıyla onların gelişmelerini sağlıyor bu tarz. Polisiye okuyan çocuklar iyi bir okuma geliştirir gelecekte. Bilinmeyeni sorgulamayı öğrenirler. Analitik düşünürler, görünenlerden yola çıkıp gerçeğe ulaşırlar.” Ümit son zamanlarda çocuk polisiye kitaplarını takip edemese de özellikle Binbir Gece Masalları’nın tam anlamıyla polisiye nitelikte olduğu görüşünde: “Dokusu ve örgüsüyle polisiyeye tam örnek. Bir merak olgusu var. Şehrazat her akşam hikayenin sonunu bitirmiyor ve okuyucuda bir merak uyandırıyor.” sizde keşfe çıkın Başta da bahsettiğim gibi son yıllarda pek çok yayınevi çocuk ve gençler için özel polisiye serileri yayımlıyor.

İşte merakla ve keyifle okunabilecek birkaç polisiye kitaba örnek… Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan Bilgi Avcıları Gizli Görevde / Beyoğlu Macerası çocukların keyifle okuyabileceği polisiye kitaplarından ilki. Eserde bilgi avcısı olan Sinan’ın köpeği Gezgin’le beraber yaptığı heyecanlı bir Beyoğlu yolculuğu anlatılıyor. Sinan, bu yolculuk sırasında, peşinde şifre korsanları olduğu halde, adım adım Beyoğlu’nu arşınlayarak gizli görevini yapmaya çalışıyor. Bu arada semtin tarihi hakkında ilginç bilgiler verirken, kitaptaki şifreleri okurlarla birlikte çözerek, herkesi kendi macerasına ortak ediyor. Sara Şahinkanat’ın yazdığı kitapta ayrıca Taksim Meydanı’ndan Galata Kulesi’ne kadar resimli Beyoğlu tarihi anlatılıyor. Çocuklara polisiyeyi sevdiren bir başka yayınevi ise Günışığı Kitaplığı. Yayınevi kurulduğu günden bu yana yayımladığı polisiye, dedektiflik hikayeleriyle çocuk ve gençleri maceradan maceraya koşturuyor.

Yazar Sevgi Saygı’nın Babam Nereye Gitti? adlı kitabı polisiye kitaplara ilk örneklerden. Eski bir günlüğün tanıklığında gelişen, gizem dolu soluksuz macerada okurlar, kitabın kahramanı Memo’nun tuttuğu günlüğün sayfalarında ilerlerken bir yandan onun yaşadıklarına, yetişkinleri algılayışına, annesiyle kurmaya çalıştığı iletişime ve inişli çıkışlı duygularına, bir yandan da babasının izini sürmek için gösterdiği kararlı çabaya hem gülümsüyor hem düşünüyor. Soluksuz dedektiflik öykülerinin gizemleriyle sarılı roman, güçlü kurgusu, inandırıcı kahramanlarıyla göz dolduruyor. Kardeş geliyor Yazar Sevgi Staygı’nın ikinci dedektiflik kitabı Amcama Neler Oluyor?’ da ise minikleri yine gerçeküstü öğeler ve gizemle örülü, heyecanla dolu bir macera bekliyor. Kendilerini bir dizi tuhaf olayın içinde bulan Memo ve arkadaşı Derinsu’nun başı bu kez okulla da dertte. Memo, kardeşi olacağı haberine, amcasının tuhaf davranışları ve babasının sürpriz kararları da eklenince canı iyice sıkılır.

Zamanın değeri ve emeğin anlamı üzerine, imgesel olduğu kadar etkili önermeler içeren kitap, güçlü kurgusu, inandırıcı kahramanlarıyla soluksuz bir dedektiflik romanı. Günışığı Kitaplığı’ndan İstanbul’un tarihsel dokusunda geçen gizemli ve eğlenceli bir dedektiflik öyküsü daha: İstanbul’u Çalıyorlar. Çocuk edebiyatına polisiyenin tadını katan romanlarıyla çok sevilen Gülsevin Kıral, bu kitapla dedektiflik maceralarına bir yenisini ekledi. Yazar yeni romanında, on bir yaşındaki Mustafa’nın akıl almaz, sıradışı bir davanın çözülmesine yardımcı olmasını konu ediyor. İstanbul’un tarihsel yapılarının özneleştiği, ilginç karakterler ve gizemli izlerle dolu bir kovalamacayı anlatıyor. Kitap, ipucu peşinden koşmayı seven, komik maceralardan hoşlanan okuyucular için birebir. Günışığı Kitaplığı’nın bir başka polisiye eseri ise İspanyol edebiyatının sevilen yazarlarından olan José Luis Velasco’nun Haremağasının Sırrı adlı kitabı. Yazarın gizemli bir kurguyla kaleme aldığı bu tarihsel polisiyenin konusu ise şöyle: Endülüs hükümdarı emir II. Hakem’in aynı zamanda yakın dostu olan Haremağası, saraydaki odasında ölü bulunur. Katil zanlısı olarak yakalanan saray mimarı, haremağasıyla birlikte odada kilitli kaldığı halde masum olduğunu iddia eder. Emir, dostunu kimin öldürdüğünü bulması için, özel doktoru ve sarayın bilgesi Hantal İdris’i görevlendirir. Bilge, bu sırlarla dolu ölümü oğluyla birlikte araştırmaya başlar. Ancak, suçsuz olduğuna inandıkları mimarın hayatını kurtarabilmek için yalnızca birkaç günleri vardır…